vakatelier 9: beeldend vermogen

ontwikkelingsfasen kinderen

Voor deze les hadden we verschillende kindertekeningen moeten meenemen van onszelf of van je stagekinderen. In deze les zijn we alle termen die horen bij de ontwikkelingsfasen van kinderen gaan plaatsen op de tekeningen. Op deze blog moeten we de kindertekeningen in de verschillende fases plaatsen.
Er zijn vier ontwikkelingsfasen:

fase 1: de krabbelfase (0 - 4 jaar)
In de eerste fase merken de kinderen dat het tekenen met een potlood sporen achterlaat op je papier. Met verschillende materialen zien de kinderen sporen op het papier. Door het gebruik van verschillende kleuren zijn de verschillende sporen beter zichtbaar.

fase 2a: de gecodeerde werkelijkheid (4 - 8 jaar)
In de tweede fase worden verschillende vormen willekeurig op het vlak geplaatst. Het kind ontwikkeld symbolen voor het weergeven van dingen die uit zijn omgeving komen. Een hoofd met benen (koppoter) bijvoorbeeld, als beeld van een mens. Deze symbolen zijn soort code's voor zijn beelden wat het kind heeft. Kinderen tekenen wat zich interesseren. Eerst vooral bewegende dingen, vervolgens ook stilstaande dingen zoals huizen en bomen.

Je ziet hier de kopbuikpoter als symbool voor de mens. Bij de regen wordt gebruik gemaakt van stapeling en willekeurig op het papier geplaatst. Het rood moet een shirt voorstellen, en het blauw eromheen het lichaam. Deze kleuren maken duidelijk dat het geen geheel is en zijn daarom functionele kleuren.

Een belangrijk kenmerk van fase 2a is het wanordelijke plaatsen van de symbolen. De symbolen worden overal waar nog plek is op het papier geplaatst. Dat zie je bij deze tekening erg goed. Ook zien we weer een koppoter, al is het hier een hartje als hoofd met daar benen eronder. Hiernaast wordt er gebruik gemaakt van symbolische kleuren, een hartje heeft met liefde te maken en de kleur rood ook. Hierin zit de tekenaar al in fase 2b. 

fase 2b: de gecodeerde werkelijkheid (5 - 10 jaar)
De kinderen zien in deze fase in dat het papier een onderkant en een bovenkant heeft. De onderkant wordt gebruikt voor een grondlijn en de bovenkant wordt vaak blauw getekend omdat het lucht moet voorstelling. In deze fase wordt er rekening gehouden met compositie en symbolisch kleurgebruik. Het is niet precies zoals het er werkelijk uitziet maar er wordt naar verwezen.

In deze tekening zie je meerdere grondlijnen. De onderkant wordt gebruikt als gras, waarop een boomstam ligt, Deze boomstam is weer als grondlijn voor de leeuwen. De bovenkant wordt gebruikt als lucht en is blauw gekleurd. De drie leeuwen zitten in de midden van de tekening. Je ziet dat het leeuwen zijn maar het is niet precies hoe leeuwen er werkelijk uitzien. 

fase 3: de zichtbare werkelijkheid (10 - 15 jaar)
In de laatste fase zijn kinderen bezig met het natekenen van dingen. Ook zijn ze bezig met het overtrekken van voorwerpen of symbolen. De kinderen zijn nu vooral bezig met dingen die ze interesseren, wat ze leuk vinden. Ze maken gebruik van donker en licht, lijnperspectief, vlakken versieren, ruimtesuggestie en vooral veel details.

Op deze tekening is er een grote cirkel overgetrokken om een plattegrond te maken van een zelf verzonnen land. Er wordt veel gebruik gemaakt van lijnen, vlakken versieren en veel details. 

Als laatst zijn we nog 'heel geïmproviseerd' gaan portret tekenen. Veel studenten, onder andere ik, hadden dit nog nooit gedaan en hadden geen idee op welke wijze je dit moest doen. Eerst hebben we dit op een a4 gedaan en beoordeeld. Mijn tekening lag bij een dikke onvoldoende. Vervolgens is er uitgelegd op wat voor manier je je model moet indelen op je papier om vervolgens nog een keer model te tekenen op een groter papier. Dit is het eindresultaat geworden:

links ben ik, getekend door Juliette
rechts is Juliette, getekend door mij.